Menu

Құрметті оқырмандар! Орталық ғылыми кітапхананың жұмыс кестесіне енгізілген өзгерістер туралы хабарлаймыз. Кітапхана демалыс және мереке күндерінен басқа, аптасына бес күн (дүйсенбі- жұма) сағат 09-00-ден 18-30-ға дейін оқырмандарды қабылдайды. Алматы қаласындағы эпидемиологиялық жағдайға байланысты, кітапханада маска тағуды, қолдарыңызды антисептикалық құралдармен зарарсыздандыруды және ара қашықтықты сақтауларыңызды өтінеміз.

       Қымбатты оқырмандар назарларыңызға Орталық ғылыми кітапхана қорына келген жаңа кітапты ұсынамыз.

"Ел деп соқты жүрегім" атты кітапты Өмірсерік Жұманның жұбайы Нұргүл Қалиева кітапхана қорына сыйға тартты. Нұргүл ханымға ұжым атынан алғыс білдіреміз!

     Өмірсерік Жұман- елге кеңінен танымал тележурналист. Ол 1980 жылдан бастап Қазақ телевизиясында редактор, аға редактор, "Орда" шығармашылық бірлестігінің жетекшісі, " Шарайна" ақпарат бағдарламасының бас редакторы, Ұлттық телеарнаның "Алтын қор" бірлестігінің жетекшісі қызметтерін атқарған.

     Сіздерге ұсынып отырған бұл кітап үш бөлімнен тұрады. Алғашқы бөлімге әңгімелері, екінші бөлімге сұхбаттар, ал үшінші бөлімге автордың асыл жарынан бастап, ең жақын туған-туыстар мен дос-жарандарының һәм әріптестерінің естеліктері топтастырылған.

     Бұл кітаптың құндылығы сол-автордың журналистік қана емес, сонымен бірге жұрт біле бермейтін жазушылық қыры да анық байқалады.

 

                                                      

     Орталық ғылыми кітапхана қорына жаңа кітаптар келіп түсті. Шайымхан Сариева апамыз әкесі халық ақыны, айтыскер Әбдіғали Сариевтің еңбектерін жинақтап шығарған: Ә.Сариевтің «Толық шығармалар жинағы», «Таңдамалы шығармалары», өлеңдер, толғаулар, дастандар, поэмалар, айтыстарын және « Ә.Сариевтің әдеби мұрасы – қазақ баспасөзі бетінде», «Жамбыл тәлімі» атты басылымдарын кітапхана қорына сыйға тартты. Кітапхана ұжымының атынан алғыс білдіреміз!

    Әбдіғали Сариев (1900–1964) – Алматы облысы, Жамбыл ауданы, Амангелді атындағы кеңшарда туған.

Ауыл мектебінде оқып сауатын ашқан. Сүйінбай мен Жамбылды ұстаз тұтып, жасынан өлең шығарумен әуестенген. Қисса – дастандарды жатқа айтып, халық арасына таратқан. Халық ақындарының Верныйда, Ұзынағашта өткен слеттеріне, Жамбылдың ақындығының 75 жылдық юбилейіне қатысып, Кенен, Саяділ, Үмбетәлі, Есдәулет ақындармен айтысқан. Өлең-жыр, толғау, дастандарын ауызекі шығарып, өзі қағазға түсіріп отырған. «Қарасай», «Саурық», «Асу», «Алатау майданы», «Қойшы», «Капитан Гастелло» дастандары бар.«Капитан Гастелло» дастаны орыс тіліне аударылып, үнтаспаға жазылған.

  Талайды білім нәрімен сусындатқан кітапханамызға келіп, Әбдіғали Сариевтің шығармашылығымен танысуға шақырамыз!

      

                   

Құрметті оқырмандар!

«Jas Otan» жастар қанаты Медеу ауданының төрағасы Шегебаев Мақсат Талғатұлы Орталық ғылыми кітапхана қорына тапсырған басылымы!

                                                                    

 

                                               

 

Биылғы жылы Ұлы Отан соғысының жеңісіне 75 жыл толып отыр. Бұл соғысқа Қазақстаннан 1 млн. 200   мыңнан астам адам қатысқан.

       Ұлы Жеңіске жетудің жолында Отанына шынайы беріліп антына адал, сертіне берік болған, төзімділік пен   ержүректік танытқан қаншама боздақтарымыз шейіт болды. Олардың қай бірінің моласы әлі күнге дейін   табылмады. Бірі із-түзсіз жоқ болып кетті.

    Соғыстың қасыретін айту өте қиын. Қанымен елі, жері үшін оққа ұшқандардың басымы сол өңірлерде         жерленді.

 Фашистік Германияға қарсы күреске қатысқан қазақстандықтардың арасында атам Смағұл Ибрайымұлы да     бар.   Ол Қызыл армия қатарына 1942 жылдың маусымында шақырылды. Орта жастағы жауынгер Сталинград,     Смоленск, Курск, Прибалтика әскері қимылдарға қатысады. Атамыз майданан туған-туыстарына, бала-шағасына   сағынышын үшбу хаттар жіберіп, қал-жағдайын, қасындағы жолдастары жайында жазып тұрған. Неміс-фашист   басқыншыларына қарсы күресіп жүрген әкесінің хаттарын баласы Рысбек сағынышпен күтіп, әр хатын   тұмардай  сақтап отырған. 213 атқыштар полкінің, 71 атқыштар дивизиясының жауынгері Смағұл Ибрайымұлы қатардағы пулеметші болып жүріп, Литва республикасының Скуодасс ауданына қарасты Расщупы ауылын неміс басқыншыларынан азат ету барысында ерлікпен қаза тапты. Оның ерлігі біз үшін ғана емес, Кеңестер Одағының жеңіске жетуіне қосқан үлесі деп есептелінді. Бұл атам Смағұлдың соңғы шайқасы еді.

         Ұлы Отан соғысының жеңісі ата-бабамыздың ұрпағына қалдырған теңдесі жоқ сыйы. Қазір басқа кезең, басқа уақыт. Бүгінде Ұлы жеңіс үшін шайқасып аман қайтқан жауынгер ата апаларымыздың қатары күннен-күнге сиреп барады. Қазіргі жастар соғысты кітаптардан оқып, кинолардан көріп біледі. Ұрпақтар алмасуда, сонымен бірге адамгершілік, патриотизм туралы ұғым да өзгеруде. Ал ата-бабаларымыз кейінгі ұрпағына Егемендігімізді берік ұстап, бірлік татулықпен келесі ұрпақтан ұрпаққа жалғастырып беріп отыру үшін күресті. Кейінгі жастардың ата бабаларына сый құрмет көрсетіп, тарихты ұмытпай жүрулерін естеріне салар едім. Ойымды түйіндей келе, атам Смағұлдан келген хатында жазылған мына бір сөзін келтіріп өткім келеді « Көптеген жылдар өтер, сонда сендер туған Отаныңның азаматтары болып ер жетесіңдер. Бірақ сендердің бақыттарың үшін көптеген тамаша адамдардың қаны төгіліп, өмірі қиылғанын ұмытпаңдар. Естеріңде болсын, Біз жеңеміз! Расымен де олар өлсе де, біз басқыншылардың құлы болмадық. Қазақстан осы қанды соғыста 602939 адамынан айрылды. Аталарымыз, әкелеріміз ұрпақтары үшін жауды жеңіп өмірлерін қиып, бақытты өмірді ұрпағына сыйлады. Ғасырлар бойы армандаған тәуелсіздік бақытты елдің азаматымыз. Кейінгі жастарға айтар аманатым ата-бабаңды құрметтеп, тарихты мәңгі есте сақтаңдар. Отанымыздың батыр, ер жүрек ұл- қыздары болып өсіңдер.

                                                                                                 Қорды ғылыми ұйымдастыру және

                                                                                                оқырманға қызымет көрсету

                                                                                                бөлімінің жетекші кітапханашысы

                                                                                                         Ләйлә Смағұл

 

                                                 

Физика-математика ғылымының докторы, Қазақстанның еңбек сіңірген ғылым және техника қайраткері, профессор, ҰҒА-ның академигі Тынысбек Шәріпұлы Кәлменов – 1946 жылы 5 сәуірде Түркістан облысы Төле би ауданы Көксаяқ ауылында дүниеге келген.

Тынысбек Шәріпұлы 1969 ж. Новосибирск университетін бітірген. 1969–1972 жылдар аралығында КСРО ҒА Сібір бөлімшесінің Математика институтының аспирантурасында, 1972–1985 жылдары Қазақстан ҒА Математика және механика институтында кіші, аға ғылыми қызметкер, лаборатория меңгерушісі қызметтерін атқарды. 1983 жылы М. В. Ломоносов атындағы ММУ-да докторлық диссертациясын қорғады.

1985–1991 жылдар аралығында ҚазМУ-да (қазіргі ҚазҰУ) кафедра меңгерушісі және декан болып қызмет жасады. 1991–1997 Қазақ химия-технология институтының ректоры қызметтерін атқарды. 1997 жылдан бастап Оңтүстік Қазақстан мемлекеттік университетінде кафедра меңгерушісі болып қызмет жасай бастады. Негізгі ғылыми еңбектері вольтерлік емес трикоми операторы проблемасын шешуге арналған. Сондай-ақ ол гиперболалық, эллипстік және аралас типтегі теңдеулер үшін локальді емес шекаралық есептердің спектрлік теориясын құрды.

1978 жылы Қазақстан Ленин комсомолы сыйлығының лауреаты, 1996 ж. Қазақстанның еңбек сіңірген ғылым және техника қайраткері атанды. Академик Тынысбек Шәріпұлы Қазақстанда әлемге танылған ірі ғылыми мектеп құрды. Ол 11 ғылым докторы мен 50-ден астам ғылым кандидатын дайындаған. Академик Тынысбек Шәріпұлы Кәлменовтың еңбектері жоғары рейтингті халықаралық ғылыми журналдарда жарияланып, 2008 жылы "Құрмет" орденімен және Қазақстан Республикасының медальдарымен марапатталған.

Кәлменов Тынысбек Шәріпұлының 75 жасқа толуына арнап «Ғылым ордасы» РМК Орталық ғылыми кітапханасы ғалымның ғылыми еңбектері мен өнегелі өмірі туралы жазылған басылымдардан көрме ұйымдастырды.

 

 

 

 

КІШІБЕКОВ ДОСМҰХАМЕД - "Қазақстан ғалымдарының биобиблиограиясы" сериясымен жарияланаған көрсеткіш.

Бұл жинақ - ҚР Ұлттық ғылым Академиясының академигі, философия ғылымдарының докторы, профессор Досмұхамед Кішібековке арналады.

Биобиблиографияға ғалымның өмірі мен еңбегін сипаттайтын мәліметтер, оның еңбектері және ол туралы әдебиеттер енгізілді.

Көрсеткіш материалы хронологиялық тәртіппен орналасқан, әр жылдың көлемінде алфавит ретімен қазақ, орыс, ағылшын тілдерінде жарияланған еңбектері беріліп отыр.

Көрсеткіш мазмұны ғалымның өмірі мен негізгі қызметтер тізбегінен, өмірінің қысқаша очеркінен, еңбектерінің хронологиялық көрсеткішінен, мақалаларынан, рецензияларынан, баяндамаларынан, оппонент болған дессертациялар тізімінен және еңбектерінің әліпбилік көрсеткішінен тұрады.

Досмұхамед Кішібеков - 1925 жылы 15 желтоқсанда Қызылорда облысы, Шиелі станциясында дүниеге келген.

1943-1946 жж. аралығында Кеңес Армиясы қатарында қызмет атқарады. Жеңіс күнін Батайскіде Серов атындағы әскери-авиациялық ұшқыштар училищесінде қарсы алды, ҰЛЫ ОТАН СОҒЫСЫ ардагері.

1948 жылы Қызыл-Орда мемлекеттік педагогика институтының тарих факультетін бітірген.

1949 жылдың қазан айынан бастап 1953 жылдың наурыз айына дейін КСРО Ғылым академиясы Философия институтына жолдама алған Республика Ғылым академиясының аспиранты.

1953 жылы кандидаттық диссертациясын қорғады.

1964-1966 жж. Қазақ политехника институтында философия кафедрасының меңгерушісі.

1965 жылы докторлық диссертациясын қорғады.

1967 жылы профессор атағын алды.

1972 жылы Қазақ КСР Ғылым академиясының корреспондент мүшесі.

2003 жылы ҚР Ұлттық ғылым академиясының академигі.

                                        

                                      

 

 

 

Қазақтың ұлы жырауы, 18 ғ. жоңғар басқыншыларына қарсы Қазақ-жоңғар соғысының бастаушысы әрі ұйымдастырушысы атақты Абылай ханның ақылшысы Бұқар жырау Қалқаманұлынан (1684—1781) жеткен қазақ жыр қоржынында қанша жыр бар?

Қазақтың заңғар тұлғасынан бүгінге жеткен жырлар біршама көп. Кеңес үкіметі дәурендеп тұрған кезінде, қарамағындағы аз санды халықтардың әдебиеті мен тарихын барынша қысқартып көрсету дәріптелгені белгілі. Сол тұста Қазақ әдебиетін Бұқар жыраудан бастау, Қазақ тарихын Абылайдан бастап айтып-жазу үрдіске айналды. Дегенмен, Кеңестік кеңістіктің соңғы кездерінде Қазақтың ірі ғалымдары арғы Алты алаш тарихын, Алаш орда жазып, қолға алған тұтас терең қазынаны қайта ақтара бастады. «Бес ғасыр жырлайды», «Он ғасыр жырлайдылар» әне сол «Қазақ әдебиеті Бұқардан емес» тұтас түріктен бастау алатынына үлкен жауап болды. Орталық ғылыми кітапхананың Сирек кітаптар мен қолжазбалар қорында ғалым Қаныш Сәтбаев, Әлікей Марғұландардың бастамасымен жиналып қалған қыруар қолжазбалар бар. Солардың бір ауқымды бөлегі Қазақ-ноғайға ортақ жыраулар жыры мен «Қырымның қырық батыры» бастатқан батырлық жырлар, ерлік эпостар. Аталған қорда Сыпыра жырау, Асан ата, Шалкиз, Доспамбет, Бұқар және кешегі Махамбет батырға дейінгі сүлей жырдың сүлік мүсін саңлақтарының жырлары жинақталған. Қазіргі кезде халықтың ең ірі рухани қазынасына айналған «Бабалар сөзінің жүз томы», «Жеті ғасыр жырлайды», т.б. көптеген көлемді басылымдардың шығуында осы қолжазбалар үлкен ес қатқаны белгілі. Қалай деген күнде де, Орталық ғылыми кітапхананың қоры күллі Қазақстан жұртының өткенін түгендеп, өшкенін жандыруы жолында қосқан үлесі ұлы деуге болады.

Орталық ғылыми кітапханада тарихта «Көмекей аулие» деп те аталған Алты алаштың атақты жырауы – Бұқар Қалқамаұлының шығармалары хатталған 13 қолжазба бар. Бір қызығы бұл қолжазбалардың көбі 60 бет, 90 бет болып жинақталған аса көлемді бумалардың ішіне жайғасқан. Сондықтан, зерделеуді мақсат еткен ізденушілер де Бұқар мұраларын ақтарып отырып, Асан қайғы, Сыпыра, Қазтуған, Ер Абат ,Телағыс, Жаңбыршы, Шалкиіз, т.б. тарихи ұлы тұлғалардан жеткен сап алтындай қастерлі жазбаларды да оқи алады.

Біз төменде Бұқар бабамызға тиемелі он үш дәптердің ішінен бірнешеуінің тізімін сүйікті оқырманға ұсынамыз:

1. Әдебиет жинағы. №1 / Тапсырушы: Төлепберген Тоғаев. - 1964. - 88 б. - Араб әрпінде. Машһүр қолжазбасынан көшірме.

Шифры: 1661 - Қолжазба

2. Бұқар жыры. №9 / Айтушы: Тоқжігіт Омарұлы; Жинаушы: Күмісбек Байғұттыұлы. - 1950. - 4 б. - Араб әрпінде.

Шифры: 1457 - Қолжазба

3. Абылай мен Бұқар жырау. Кенесарының Дулатқа келуі. №1 / Айтушы: Жамбыл; Жинаушы: Қ. Әбдiқадыров, Ес. Ысмаилов, Ғ. Орманов. - , 1938. - 14 б. - Латын әрпiнде.

Шифры: 651 – Қолжазба

4. Әдебиет жинағы : Жомарт Амалдықұлының жазғаны. Бұқар жыраудың өлеңі. №8 / Хатқа түсіруші: Жомарт Амалдықов; Жинаушы: Ә. Диваев. - 1921. - 10 б. - Араб әрпінде.

Шифры: 1167 – Қолжазба

Тұтас қазақтың құрметіне бөленіп, болжампаздыққа толы текті сөздің төресін айтқан әулиелі жырларды қолжазбадағы түпнұсқасымен салыстырып оқығысы келетін оқырман әрі қарай қызыға түссін деп, тізімнің төртеуін ғана көрсеттік. Айта кетелік, әулие Мәшһүр-Жүсіп Көпейұлы жинақтап, кейін ғалымдар арқылы қорға табыс етілген аса мол құнды мұралар бар екенін бұрын да жазғанбыз. Мәшһүр мұраларының ішінде де Бұқар жырлары мен Бұқар, Абылай хан төңірегіндегі тарихи деректер көп.

Арту-арту бел келсе,

Атан ерлер бүгіліп.

Алыстан қара, шаң көрсе,

Тұлпар шабар тігіліп.

Ел шетіне жау келсе,

Ерлер шығар түрініп.

Ел ішіне дау келсе,

Шешен сөйлер жүгініп.

Тентекпен ел бүлінсе,

Билер шешер жүгінтіп.

Жыраулар тілі – ұлттық рухты асқақ шыңға көтеретін дуалы поэзия екенін ескеріп, «Рухани жаңғыру» көшін бастаған Қазақ елі бұрынғыдан жеткен Бұқар сынды әулие бабалардың мұрасын әдіптеп, зерттеп, ұлттық санаға қайта сіңіруі керек деп есептейміз!

Жар басына қонбаңыз,

Дауыл соқса, үй кетер.

Жатқа тізгін берсеңіз,

Жаламенен бас кетер.

Жаманмен жолдас болсаңыз,

Көрінгенге күлкі етер.

Жақсымен жолдас болсаңыз,

Айрылмасқа серт етер.

Ит жүгіртіп, құс салсаң,

Киген тоның түлкі етер.

Сыпайы сырын білдірмес,

Ақырын ғана бүлк етер.

                           

  

 

 

 

 

Құрметті оқырмандар!

РМК "Ғылым ордасы" Орталық ғылыми кітапханасының жұмыс кестесіне

енгізілген өзгерістер туралы хабарлаймыз.

Кітапхана демалыс және мереке күндерінен басқа, аптасына бес күн

(дүйсенбі- жұма) сағат 09-00-ден 18-30-ға дейін оқырмандарды

қабылдайды.

Алматы қаласындағы эпидемиологиялық жағдайға байланысты,

кітапханада маска тағуды, қолдарыңызды антисептикалық

құралдармен зарарсыздандыруды және ара қашықтықты

сақтауларыңызды өтінеміз.

 

 

 

  Nazarbaev 2017

ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ ТҰҢҒЫШ ПРЕЗИДЕНТІ – ЕЛБАСЫ

ЖОЛДАУ


Tokayev 2019

ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ ПРЕЗИДЕНТІ

Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаевтың Қазақстан халқына Жолдауы

 

ҚР БҒМ ҒК "Ғылым ордасы" шжқ рмк бас директоры

Абубакирова Лейла Пернебайқызы

 


gylymorda embl 

banner


 
Бұқар жырау атындағы 
облыстық әдебиет және өнер музейі

logo

logo

 

 

Жаңалықтар

  • Әбу Насыр әл-Фараби 1150 жыл

         Орталық ғылыми кітапхананың сирек қорында сақталған әл-Фарабидің құнды мұралары.  

    Read More
  • Абай Құнанбайұлы - 175 жыл

      Виртуалды тақырыптық көрме (ВИДЕО)  

    Read More
  • Ел тарихындағы елеулі оқиғалар

    Ел тарихындағы елеулі оқиғалар        

    Read More
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
  • 6
  • 7
  • 8
  • 9
  • 10
  • 11
  • 12
  • 13
  • 14
  • 15
  • 16
  • 17
  • 18
  • 19
  • 20
  • 21
  • 22
  • 23
  • 24
  • 25
  • 26
  • 27
  • 28
  • 29
  • 30
  • 31
  • 32
  • 33
  • 34
  • 35
  • 36
  • 37